Wat is de kloof tussen weten en doen?

De kloof tussen weten en doen is de ruimte tussen begrijpen wat zou helpen en het daadwerkelijk doen. InnerVoice noemt dit een knelpunt voor succes: je kunt bruikbare kennis hebben en toch moeite hebben om die toe te passen.

Je weet dat het gesprek nodig is, maar verstuurt het bericht niet. Je begrijpt je presentatie, maar blijft stil wanneer iemand om ideeën vraagt. De informatie is er. Wat ontbreekt, is de stap van ‘Ik weet het’ naar ‘Ik gebruik wat ik weet’.

Wat maakt de kloof tussen weten en doen tot een knelpunt?

Een knelpunt tussen weten en doen ontstaat waar bruikbare kennis niet meer wordt omgezet in gedrag. Achter dat punt kan steeds meer informatie ophopen, zonder dat er voorbij dat punt iets verandert.

Denk aan een druk station met één smalle uitgang. Meer reizigers toevoegen helpt mensen niet om buiten te komen. Zo kan ook nog een boek of cursus je kennis vergroten zonder aan te pakken wat je tegenhoudt om die te gebruiken.

Stel dat je weet hoe je je leidinggevende naar een nieuwe functie kunt vragen. Je kunt je sterke punten toelichten en heldere vragen voorbereiden. Toch zeg je telkens wanneer zich tijdens een overleg een kans voordoet tegen jezelf: ‘Vandaag niet.’ Als angst voor een oordeel je tegenhoudt, verandert nog een sollicitatietip misschien niets aan het knelpunt.

Hoe beïnvloedt je innerlijke stem of je kennis gebruikt?

Volgens InnerVoice helpt je innerlijke dialoog bepalen of en hoe je gebruikt wat je weet. Het beschrijft twee perspectieven die op elkaar inwerken: de Stem van Onzekerheid en de Stem van Zekerheid.

De Stem van Onzekerheid merkt onzekerheid, grenzen en mogelijk gevaar op: ‘Wat als ik dit verkeerd doe?’ De Stem van Zekerheid brengt een gevoel van bekwaamheid en mogelijkheden: ‘Ik begrijp genoeg om iets bij te dragen.’ Dit zijn benamingen binnen het model, geen twee afzonderlijke personen in jou.

Tijdens een teamoverleg kunnen beide perspectieven op hetzelfde idee reageren. Het ene wijst op een zwakke plek. Het andere herkent de waarde ervan. Als twijfel overheerst, kan een mogelijke fout gaan voelen als een reden om helemaal niets te zeggen.

Je kunt dit ervaren als duidelijke zinnen, korte indrukken, beelden of gevoelens, in plaats van als een doorlopend gesproken gesprek. Denken in woorden is niet de enige vorm van denken. Het nuttige onderscheid is hier dat tussen kennis hebben en het gevoel hebben die in de situatie te kunnen inzetten.

Waarom kan meer leren de kloof onveranderd laten?

Meer leren kan de kloof tussen weten en doen onveranderd laten wanneer het een kennisvraag beantwoordt, maar niet de zorg wegneemt die actie blokkeert. Voorbereiden en deelnemen vragen verschillende dingen van je.

Lezen over moeilijke gesprekken doe je voor jezelf. Zo’n gesprek voeren betekent dat je de reactie van een ander onder ogen moet zien. Je kunt weten hoe je luistert en duidelijk spreekt, en toch denken: ‘Die wordt boos’ of ‘Ik maak de relatie kapot’.

Leren kan ook een prettig gevoel van vooruitgang geven. Nog een les voelt nuttig, en soms is die dat ook. Maar ‘Ik moet meer leren’ kan een steeds opschuivende eindstreep worden. Elk nieuw stukje informatie onthult weer iets wat je niet weet.

Zo kan kennis druk worden: ‘Met alles wat ik heb geleerd, zou ik inmiddels beter moeten zijn.’ Het probleem is niet meer alleen onzekerheid over de taak. Er komt ook een oordeel over jezelf bij. Dat maakt leren niet nutteloos; het verklaart waarom leren alleen het probleem niet altijd oplost.

Betekent de kloof dichten dat je de Stem van Onzekerheid het zwijgen oplegt?

De kloof tussen weten en doen dichten betekent niet dat je de Stem van Onzekerheid uitschakelt. Binnen InnerVoice betekent balans dat voorzichtigheid en vertrouwen allebei bijdragen, zonder dat een van beide de overhand krijgt.

Een waarschuwing kan terecht zijn. ‘Je hebt die cijfers niet gecontroleerd’ is nuttig voordat je een begroting presenteert. ‘Je mag nooit iets zeggen tenzij elk cijfer onbetwistbaar is’ kan je eindeloos laten voorbereiden.

Ook de Stem van Zekerheid kan onbehulpzaam worden als die overheerst. ‘Ik weet genoeg’ kan verstandig handelen ondersteunen, maar ook een excuus zijn om een belangrijke controle over te slaan. Meer doen is niet automatisch verstandig doen.

InnerVoice stelt dat de dynamische balans tussen Zekerheid en Onzekerheid de basis vormt van elke menselijke emotie. Hier toegepast kijkt het raamwerk onder aarzeling of vertrouwen naar de balans die je reactie vormgeeft. Die balans kan per situatie veranderen.

Is niet in actie komen altijd een probleem met je innerlijke stem?

Niet elke kloof tussen weten en doen komt voort uit innerlijke dialoog. Ook een gebrek aan tijd, geld, toegang, energie of praktische vaardigheid kan voorkomen dat kennis tot actie leidt.

Weten dat rust belangrijk is, regelt geen kinderopvang en verkort geen werkdienst. Een zwemslag begrijpen is niet hetzelfde als die in het water hebben geoefend. Soms ligt de belemmering buiten jou; soms is je kennis nog te algemeen om te gebruiken.

InnerVoice verwoordt zijn standpunt als ‘Succes = Innerlijke Stem + Kennis’. Het punt is dat zowel kennis als je verhouding daartoe ertoe doet, niet dat deze formule een uitkomst garandeert. Ook iemand die bekwaam en in balans is, kan tegen echte grenzen aanlopen.

Het belangrijkste onderscheid is eenvoudig: ‘Ik weet niet genoeg’ en ‘Ik heb moeite om te gebruiken wat ik weet’ zijn verschillende problemen. Dat verschil zien verklaart waarom nog een antwoord niet altijd tot nog een actie leidt.